Het strafproces
Uw rechten, stap voor stap
Een strafzaak kan lang duren. Hier ziet u de vijf stappen. Bij elke stap leest u wat u mag. U hoeft niets alleen te doen.
De vijf stappen
- 1
Stap 1
Aangifte
U vertelt de politie wat er is gebeurd. Daar wordt een verslag van gemaakt.
Wat u mag
- U mag iemand meenemen, zoals een advocaat of iemand die u vertrouwt.
- U krijgt een kopie van uw aangifte.
- U mag vragen om op de hoogte te worden gehouden.
- 2
Stap 2
Onderzoek
De politie zoekt uit wat er is gebeurd. Ze praat bijvoorbeeld met getuigen.
Wat u mag
- U heeft recht op informatie over de zaak.
- U mag vragen om stukken uit het dossier te zien (dossierinzage).
- Bent u bang voor de verdachte? Vraag naar een contactverbod of straatverbod.
- 3
Stap 3
Beslissing van het OM
De officier van justitie beslist of de zaak naar de rechter gaat.
Wat u mag
- U krijgt te horen wat het OM beslist.
- Wordt de verdachte niet vervolgd? Dan kunt u daar bezwaar tegen maken bij het gerechtshof (beklag, artikel 12 Wetboek van Strafvordering).
- 4
Stap 4
De zitting
De rechter behandelt de zaak in de rechtszaal.
Wat u mag
- U mag erbij zijn. Dat hoeft niet.
- Bij bepaalde misdrijven mag u vertellen wat het met u heeft gedaan (spreekrecht). Dat kan ook op papier.
- U kunt schadevergoeding vragen in de strafzaak. Dat heet voegen.
- 5
Stap 5
De uitspraak
De rechter beslist of de verdachte schuldig is en welke straf er komt.
Wat u mag
- U krijgt de uitspraak te horen.
- Heeft de rechter u schadevergoeding toegekend? Lees op de pagina Schadevergoeding hoe het betalen dan verder gaat.
Uw rechten op een rij
- Informatie krijgen over uw zaak, als u dat wilt.
- Hulp van een advocaat bij elke stap.
- Dossier inzien: stukken lezen die over u gaan.
- Spreekrecht: zeggen wat het misdrijf met u heeft gedaan.
- Schadevergoeding vragen in de strafzaak.
- Beklag als de verdachte niet wordt vervolgd.
- Contact- of straatverbod voor uw veiligheid.
Vragen over juridische hulp
Is een slachtofferadvocaat gratis?
Vaak wel. Bij ernstig lichamelijk of psychisch letsel door een gewelds- of zedenmisdrijf kan de overheid uw advocaat betalen, ongeacht uw inkomen. Dat kan ook voor nabestaanden. De verdachte moet bekend zijn bij justitie en u moet voldoen aan de voorwaarden voor een tegemoetkoming van het Schadefonds (artikel 44 lid 4 Wet op de rechtsbijstand). De Raad voor Rechtsbijstand beslist; de advocaat moet voor deze zaken zijn ingeschreven. Lees meer over een gratis slachtofferadvocaat.
En als ik geen ernstig letsel heb?
Dan kunt u gesubsidieerde rechtsbijstand krijgen als uw inkomen en vermogen binnen de grenzen vallen. Soms betaalt u een eigen bijdrage. Gaat het alleen om uw vordering tot schadevergoeding in de strafzaak en voldoet u aan de financiële voorwaarden? Dan kan de eigen bijdrage vervallen (artikel 44 lid 3 Wet op de rechtsbijstand). Doe de check voor een eerste indruk.
Wat doet een slachtofferadvocaat voor mij?
Een advocaat legt uw rechten uit en staat u bij. Bijvoorbeeld bij de aangifte, het inzien van het dossier, het vragen van schadevergoeding en in de rechtszaal. Bij Slachtofferrecht werken ervaren advocaten die gespecialiseerd zijn in slachtofferrecht.